Wednesday, 3 July 2019

Лиссабон хотыг тэнгэрээс дурандухуй. Lisbon aerial photos from a plane.

Лиссабоны Vasco da Gama 17.2 км урт гүүр
Би хаашаа ч ниссэн, очиж буй хотынхоо зургыг дардаггүй юмаа гэхэд өндрөөс харахын тулд онгоцны цонхон талд суух дуртай байдаг юм.  Энэ удаад амьдраад удаж буй Лиссабон хотынхоо гэрэл зургыг та бүхэнд сонирхуулья гэж бодлоо. Хэзээ нэгэн цагт Лиссабон хотод айлчлахдаа, аа нээрээ энэ чинь тэр хөшөө, дурсгал нь юм байна гээд сууж байхад дээр болов уу гэж бодсон юм.

Лиссабоны онгоцны буудал хот дотроо байдаг болохоор онгоцнууд байшин барилга дээгүүр нисээд л газардана. Агаараас хотыг тэр чигээр нь харах боломж онгоцны цонхны хажууд суусан хүн болгонд олдоно. Харамсалтай нь онгоцны ахмад онгоцоо аюулгүй буулгах гээд зорчигчдод тайлбар хийдэггүй мөн үйлчлүүлэгч нар нь үргэлж солигдож байдаг болохоор тэдэнд ийм боломж бас байдаггүй юм шиг байгаа юм.

За ингээд суудалдаа тухлан сууж, суудлын даруулгаа бүслээрэй. Онгоц газардахад 10 минут үлдлээ гэсэн онгоцны ахмадын хэлж заншсан үг танил содон байдаг. 

Доорх зурган дээр байгаа гүүрийн Vasco da Gama/Вашкү да Гама гэж нэрлэдэг.  1998 онд Лиссабон хотод болсон EXPO-98-ийн үеэр нээгдсэн бөгөөд хэдхэн хоног дэлхийн хамгийн урт гүүр гэдэг тодорхойлолттой байжээ. Одоо бол харин Европ тивдээ усан дээр баригдсан хамгийн урт гүүр юм. 17 гаруй километр гүүрийг 18 сар барихад 3000 гаруй ажилчид оролцжээ. Гурав, гурван эгнээгээр хоёр зүгт машинууд 100-120 км/цаг хурдтай явах боломжтой бөгөөд хэрвээ шаардлага гарван нэмэлт эгнээ барьж болох боломжтой. Одоогоор энэ гүүрэн дээр тэгтлээ түгжрэл үүсдэггүй юм.

Vasco da Gama нэр бол Португалын 15-16 зуунд нэрээ мөнхөлсөн, анх удаа далайгаар Португалиас Энэтхэг орох замыг нээсэн хүний нэр. Олон зуун жил Азид ноёрхсон Португал орны эхлэл байсан юм. Энэ хүний буянаар Португал улс хоёр зуугаад жил Энэтхэг, цаашилбал Ази, Европын хоорондох худалдаа, наймааг монополчилж байсан. Энэ хүний нэртэй олон газар байдаг бөгөөд онгоцны буудлын ойролцоо оршдог худалдааны төв, Alges/ Алжеш хотод байдаг аквариум гм бий. Түүнд зориулсан өндөр хөшөө Belem-д бий.

Энэ гүүрийг харахаас өмнө Синтра уулан дээр байдаг хааны ордон, араб цайзны нурангыг харж болно. Даанч зургыг нь дарж амжсангүй.

Лиссабоны Vasco da Gama гүүр
Салхины хурд, чигээс болоод онгоц өөр өөр зүгээс буудаг юм шиг байгаа юм. Харин ихэнхдээ буухдаа бараг л манай гэрийн дээгүүр ниснэ. Хэрвээ манайд зочин ирэх гэж байгаа бол за энэ л онгоц манай зочны онгоц гэдгийг нь гэрийнхээ цонхоор хараад гэрээсээ онгоцны буудал руу машинаар гарахад бараг л таардаг юм. 

4-р сарын 25 гүүр
Дараачийн нэг алдартай гүүр бол 4-р сарын 25-ны гүүр. АНУ-ын Сан-Франциско хотын Golden Gate гүүртэй улаан өнгөтэй болохоор хүмүүс адилтгадаг. Харин энэ хотод байрладаг гүүрний компани энэ гүүрийг барьсан боловч Сан-Францискод байдаг гүүрийг тэд бариагүй юм билээ.

Ажил цугларалт, тарахад дандаа бөглөөтэй байдаг гүүр дээ! Баярын амралт, зундаа урд зүг рүү явсан болон Капарика/Caparica далайн эрэг дээр амрагчдаас болоод бас сайхан түгжирнэ. Уул нь бол гурван километр хүрэхгүй их сонин түүхтэй гүүр шүү дээ. 1966 онд ашиглалтанд орсон бөгөөд, тухайн үед António de Oliveira Salazar/Антонио дэ Оливейра Салазарын диктатурын дэглэм Португал улсад ноёрхож байсан бөгөөд энэ гүүрийг Салазарын гүүр гэж нэрлэж байсан юм. Мөн гүүрийг бариулахаар авчирсан америк инженерүүдийн хүүхдүүдийг сургахын тулд Лиссабоны Америк сургуулийг хүртэл ашиглалтанд оруулж байжээ.

Антонио Салазар нь 1970 онд буюу хувьсгал гарахаас дөрвөн жилийн өмнө нас барсан бөгөөд түүний үйл хэргийг үргэлжлүүлж байсан хүмүүсийг сольсон 1974 онд сольсон 4-р сарын 25-ны хувьсгал гарч энэ гүүрэн дээр бичсэн байсан "Салазар" гэдэг нэрийг хүмүүс авч хаяжээ. Үүнээс хойш орчин үеийнхэн 4-р сарын 25-ны гүүр гэж нэрлэх болсон бөгөөд хөгшчүүл харин Салазарын гүүр гэж нэрлэсээр л байна.

Газраар, тэнгэрээр, усан онгоцоор гэдэг нэг дуу байдаг шиг энэ гүүрний дээгүүр нь онгоц нисч, гүүрэн дээр машин, галт тэрэг хурдалж, аль эсвэл бөглөрч, усан онгоц доогуур нь хөвдөг ба Португалын нийслэл Лиссабон хотод ажиллаж, амьдардаг хүмүүсийг болон жуулчдыг авчирдаг их л завгүй гүүр юм.

4-р сарын 25 гүүр
Гүүрний наад талд харлаад байгаа, уул нь бол ногоороод байгаа нь Монсанто толгод юм. 1000 га-тай энэ толгодыг Лиссабоны уушги гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ толгодын өндөрлөгөөс гүүрийг харж болно. Олон хүн амралтын өдрүүдээ энд спортоор хичээллэж, хүүхдүүдээ тоглуулдаг. Мах мах шарж идэх тусгай талбай ч бий. Наана нь харагдаж байгаа хурдны замууд өглөө, оройдоо сайн бөглөрдөг юм. Хэрвээ энэ А5, IC19 замаар онгоцны буудал явах бол эртхэн гарсан нь дээр шүү.


Costa da Caparica
 Алдартай 4-р сарын 25 гүүрийг зуны амралтын өдрүүдэд түгжрүүлдэг нэг газрыг Капарика далайн эрэг. Лиссабон хотын оршин суугчид болон ойр орчмын хотынхон энэ эрэг дээр ирж усанд сэлж, биеэ шарах дуртай газрын нэг билээ.
4-р сарын 25 гүүр Капарика эргээс


Гэгээн Лоренсо цайз
Лиссабоноос Кашкайш/Cascais орох галт тэргэнд суугаад явж байхад чинь нэгэн дугуй хэлбэртэй жижиг барилга далайд торойж  байвал энэ Гэгээн Лоренсо цайз юм. Португалын нийслэлийг далайн дээрэмчдээс хамгаалахын тулд бараг 70 гаруй жил баригдаад 17 зууны дундуур дуусчээ. 1755 оны далайн шуурга, цунами болон газар хөдлөлтөнд эвдэрсэн ба одоо ч далайн ус, салхины нилээд сүйрлийг бараг 200 жил үзэж л байна. 1807 онд Наполеоны цэргүүдэд эзлэгдэж байсан ба дэлхийн хоёрдугаар дайн дуустал цэргийн зориулалтаар ашиглаж байгаад одоо гэрэлт цамхаг болжээ.
 

Лиссабон хотыг урд зүгээс нь онгоцноос дурандахад


Torre de Belém
Усан дотор байгаа Белемийн цамхагийг/Torre de Belém хайж олоорой. Хэрвээ олж чадахгүй байгаа бол нэрэн дээр нь дарахад сайхан авсан гэрэл зураг нь гараад ирнэ. Португалын далайн нээлттэй холбоотой энэ цамхаг нь аль 15-р зуунаас далайд эр зоригоо гарган, тив дэлхийг нээж байсан далайчиддаа зориулсан нэгэн хөшөө юм. Уул нь бол Лиссабоны цайз, ёслол төгөлдөр үдэх талбай болж байсан ба одоо ЮНЕСКО-гийн өвд ороод жуулчдыг хэдэн зуугаар нь соронздодог. Манүэлин архитекторын загвараар бүтээгдсэн энэ цамхаг нь анх баригдахдаа усан дотор байсан бол гамшигт 1755 оны газар хөдлөлтөөс хойш эрэг дээр харагдах болжээ.

Mosteiro dos Jerónimos/Жеронимүш сүм
Лиссабоны Belém/Белем дүүрэг бол жуулчдыг нэг битгий өдөр саатуулдаг газар юм. Энд Португал улсын далайн нээлтийн үетэй холбоотой олон хөшөө дурсгал, сүйх тэрэгний, португалын ерөнхийлөгчийн, архитехтурын гэх мэт музейнүүд олонтой дүүрэг юм. Жуулчдын хажуугаар бас олон халаасны хулгайч нар, цыганууд бас дайны хажуугаар дажин гэдэг шиг хөлхөлдөнө.

Бараг зуу гаруй жил барьсан энэ Жеронимүш сүм нь Манүэлин архитекторын загвараар баригдсан бас нэгэн барилга юм. Гол сүмд үнэгүй орж үзэж болох бөгөөд далайн нээлтээрээ алдартай Вашкү да Гамагийн бунхан бий.


Лиссабон, Кашкайш хоёр хотыг холбосон А5 хурдын зам нь Монсанто толгодыг нэвтэлсэн байдаг. Ажил цуглах, тарах үеэр сайхан бөглөөтэй байдаг замын нэг нь. Нар ургах, жаргах үед ёстой нар тусаад нүд гялбуулаад халгаатай замын нэг дээ.


Vasco da Gama нэр бол Португалын 15-16 зуунд нэрээ мөнхөлсөн, анх удаа далайгаар Португалиас Энэтхэг орох замыг нээсэн хүн юм. Олон зуун жил Азид ноёрхсон Португал орны эхлэл байсан юм. Энэ хүний буянаар Португал улс хоёр зуугаад жил Энэтхэг, цаашилбал Ази, Европын хоорондох худалдаа, наймааг монополчилж байсан.

Энэ гүүрийг харахаас өмнө Синтра уулан дээр байдаг хааны ордон, араб цайзны нурангыг харж болно. Даанч зургыг нь дарж амжсангүй.

18-р зуунд 18км урттай баригдсан Лиссабончуудад ус үнэгүй хүргэх хоолой.  Бүх сүлжээг нийлүүлбэл 58 км байдаг юм байна. Нийслэл Лиссабоны Амерейраш дүүрэгт өндөр нь 68 метрт хүрдэг гэж бичсэн байсан.




Ногоон дээвэртэй барилга бол Алваладе стадион ба Лиссабон хотын хоёр гол хөлбөмбөгийн баг болох  Спортинг -н өмч юм. Эдний спортын музейд Кристиано Роналдо-гийн өмсөж байсан футболк үзмэрт нь байдаг. Дэлхийд нэртэй хөл бөмбөгчин болохоосоо өмнө төрсөн нутаг Мадейра арлаас ирээд энэ клубт Роналдо тоглож байсан юм. Зөвхөн хөл бөмбөгийн хорхойтон ч биш ер нь спортод дуртай бүх хүмүүст энэ музейг үзэхийг зөвлөж байна.


Мөн онгоцноос Лиссабон хотын гол Маркэж Помбалийн талбай харагддаг. Энэ хүн хотын төв талбайг эзлэх болсон шалтгаан нь бас л 1755 оны газар хөдлөлттэй холбоотой. "Үрэгдэгсдээ оршуулж, үлдэгсэдээ хоол хүнсээр хангах" гол зорилго тавьж, Лиссабоныг нурангаас босгон ирсэн гавьяатай хүн юм.

Португалын нийслэл Лиссабон хотод тавтай морилоорой! Зундаа 25-35 хэм дулаан, нартай, оройдоо сэрүүвтэр, зарим өдрүүдэд салхитай эсвэл чийглэг ихтэй, мөн хэд хоног 40 хэм халдаг бол өвөлдөө 8-15 хэмийн дулаан, бороотой, чийглэг уур амьсгалтай байдаг.

@Javhlan Byamba, photos & text

Monday, 20 May 2019

Португалын амьдрал. Интоор жимсний улирал эхэллээ. Cherry Season, Época das Cerejas


Хоёр долоо хоногийн өмнөөс хүнсний дэлгүүр, хүнсний захад интоор жимс зарагдаж эхэлсэн юм. Дэлхий дээр Турк, АНУ, Иран, Итали, Испани, Португал хамгийн их интоор зардаг улсуудын тоонд ордог юм байна. Интоор жимсний улирал хоёр сар хагас үргэлжлэх бөгөөд энэ хугацаанд хүмүүс жимсээ хурааж, хуримтлуулж, дараа жилийн таван сар хүртэл чанамал, компот, ликёр хийгээд тавьчихна. Португалын нэг том хүнсний дэлгүүрийн сүлжээ болох Continente-д 500 г жимс 3 евроны үнэтэй зарагдаж байна. Үнэ бол хэлбэлздэг тал бий шүү.


Португалийн төв хэсгийн Beira Baixa мужийн Фундао гэдэг хотод (Fundão) 6-р сарын 7-10-ны хооронд интоор жимсний баяр болно. Хэдэн сарын өмнөөс тэнд байрлах буудлаа захиалахгүй бол болдоггүй юм байна. Өнгөрсөн 2018 онд 100,000 жуулчид энэ баярт оролцохоор очиж байжээ. Энэ хотын захиргаа нь Португал улсын интоор жимсний үйлдвэрлэлийн 50 хувь нь ногддог ба энэ “улаан алт” 28.000 хүн амтай энэ хотод 20 сая евроны орлого оруулдаг юм байна.

Хоёр сар хагасын туршид зөвхөн Гардүня уулын бэлд (Serra da Gardunha) 1500 гаруй улирлын чанартай ажилчид энэ “улаан алт”-ыг түүж нийтийн хэрэгцээнд нийлүүлнэ. Зарим хүмүүс зөвхөн энэ жимсийг хураах ажилд түр ч болов оролцож, монголд оюутнууд намрын ажилд ачааны машин дээр суугаад, дуу дуулан сангийн аж ахуйн зүг хөдөлдөг байсан шиг Португалын оршин суугчид нэг ч болов удаа интоор түүж үзэхийг сонирхохоор очдог юм байна. Витамин С ихтэй, калори багатай, биед хуримтлагдсан хорт бодис цэвэрлэдэг, мөн 2000 оны судалгаагаар мелатонин бодис ихтэй учир унтахад сайн гэж хүртэл батлагджээ. 

Интоор жимсний баяр мод цэцэглэх мөчөөс эхлээд хоёр өдөр биш гуравдугаар сараас, заримдаа цаг уурын байдлаас шалтгаалаад 4-р сард ч байх тал бий, эхэлдэг гэж хэлж болно. Энэ сард жимсний талбайн ойролцоо цэцэгсийнх нь зургыг авах гэсэн хүмүүс машин, явган, дугуйгаар хүрч очиж, олон мянган зургыг өөрсдөдөө болон олон нийтийн сүлжээгээр тараадаг уламжлалтай болоод уджээ. Бидний монголчуудын мэдэх Японы интоор жимсний цэцэгсийн дунд сууж амьдралын мөч бүхнийг баяр жаргалаар өнгөрөөх хүсэл төрдөг шиг, багахан хугацаанд бас цэцэгсийн сайхныг харж, амьдралын аз жаргалын мэдэрдэг бизээ.  
Энэ баярын үеэр интоор жимстэй ундаа, хоол, спиртын төрлийн ундаа зэргийг идэж, ууж болдог тул бас тус орны уламжлалт хоол, ундыг амсахад бас сайхан талтай юм.

Португалын Обидүш (Obidós) хотоос гаралтай алдартай Ginjunha da Obidós интоор жимсний ликёр дарс байдаг. Жилдээ 150 000 литр жимсний дарс үйлдвэрлэдэг. Энэ дарсыг Лиссабонд ирсэн хүмүүс Time Out Market энэ захын гол хаалганы ойролцоо жижигхэн сүүн, хар шоколадан хоёр төрлийн аяганд хийгээд амсуулдаг баар байдаг нь бас сонин учраас би найзууддаа ингэж амсаж үзэхийг зөвлөдөг. Дэлхийг тойроод олон янзын ликёр ууж үзээгүй ч шоколадан аягатай ликёр ямар ч байсан Лиссабонд ууж үзэж болохыг аялагчиддаа сонордуулья. 

Image result for ginja de obidos
Португалын дэлгүүрүүдэд 14-16 евроны үнэтэй зарагддаг
Лиссабоны Restauradores талбайн ойролцоо1840-өөд оноос эхэлсэн энэ Jinjinha (дарсыг G/J хоёр янзаар бичдэг) нэртэй жижигхэн газрыг тав дахь үеийнхэн нь худалдаа хийж байгаа бөгөөд зөвхөн энэ ундааг жуулчдад зориулан зардаг болжээ. Анх aguadente (Португал бренди) дотор жимс, элсэн чихэр, ус, cinnamon холиод гаргаж авдаг болсон байна. Уул нь бол Лиссабоны оршин суугчдад зарж эхэлсэн ч одоо ихэнхдээ жуулчдын нэг сонирхох цэг болжээ.




Thursday, 2 May 2019

Хямд, үйлчилгээ муутай онгоцны жагсаалтууд 2919, Worst airlines list 2019


Зун цаг ирж агаараар аялагчдын тоо нэмэгдэнэ. Ялангуяа хүүхэдтэйгээ хамт аялагчид эдгээр хямдхан ч гэсэн онгоцны хэтэрхий доогуур үнэлгээтэй агаарын тээврээр аялах үгүйгээ өөрсдөө мэднэ биз. Энд бичсэн бүхэнд итгэхэд хэцүү л юм байна билээ. Миний хувьд 4-5 онгоцны компаниар нь нисч үзсэн. Өөрийнхөө туршлагаас хуваалцахад ер нь болж л өгвөл арай илүү үнэ төлөөд ая тухтай аялсан нь дээр юм билээ. Үнэ хямдхан, тэрнийгээ дагаа үйлчилгээ нь хямдхан, онгоцны үйлчлэгч нарынх нь ааш зан бас дэндүү аймаар байдаг талтай. Бодвол цалин мөнгө нь хүрэлцэхгүй, хэт их цагаар агаарт нисдэгтэй ч хамаатай байж болох юм.

Мэдээж easyjet хямдхан болохоор үргэлж оноо нь доогуур байдаг. Саяхан Португалиас Англи нисэх билет хайхад TAP португалын онгоцны компанийн билетээс үнэтэй байсан. Зун цаг болохоор тийм ч байж болох юм. TAP бас энд нэр нь цохиж явна. Олон удаа энэ компаниар ниссэн хүний хувьд туршлагаасаа хуваалцахад, үнэндээ үйлчилгээ нь нэг их сүйд болохоор биш ч кофе, дарс нь сайн шүү. Тээр тэр тэнгэрт бидний амтлах чадвар өөрчлөгддөг тал бий. Миний хувьд бол кофе, дарс нь сайхан амттай харин цай авч уусны хэрэггүй. Португалчууд цайг анх Европт танилцуулсан боловч өөрсдөө цай уудаггүй, ихэнхдээ кофег гол ундаагаа болгоод амьдардаг хүмүүс юм. Зарим судалгаагаар онгоцонд нисч явахдаа кофе, дарс битгий уу ч гэж бичсэн байдаг. Та өөрөө л мэднэ биз дээ.

Хэрвээ Европ дотроо богино нислэгт явж байгаа бол эдний өгч байгаа сандвичийг бараг идсэний хэрэггүй дээ. Нөхөр маань нэг удаа нохойн хоол өгдөг гэж хэлсэн тал бий шүү. Саяхан нэг ирсэн найз маань онгоцонд pasteis de nata (өндөгний шараар хийсэн сүмстэй боов гэж орчуулья даа) идсэн гэж хуучилсэн. Зарим хүмүүст их таалагддаг юм. Таваг шиг гурилан аяганд өндөгний шартай сүмс хийгээд бэлтгэдэг португалын дэлхийд алдартай болж байгаа боов юм. Энэ боовны талаар дараа нэг блогтоо бичье. Португалд ирсэн жуулчдын зорьж очиж байж иддэг боовны нэг болсон юм.



https://www.farandwide.com/s/worst-airlines-world-0cace09f0db54400?utm_campaign=worstairlines-0adc3808b0ca4497&utm_medium=cpc&utm_source=out&utm_term=BBC.com%2FSport

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails

LinkWithin

Related Posts with Thumbnails